De overgang tussen 9 en 5

17 februari 2026

Het is misschien geen sexy onderwerp, maar de overgang treft alle vrouwen tussen de 40 en 60 jaar. Zij zullen daar in meer of mindere mate ook last van hebben. Wanneer we dan bedenken dat in die leeftijdscategorie nu 1 à 1,5 miljoen vrouwen zitten, waarvan de meerderheid betaalde arbeid verricht, dan is de kans groot dat dit niet alleen de vrouwen en hun privéomgeving, maar ook de werkgever raakt. Waar moeten we dan aan denken?

Onderzoek naar de overgang en de klachten

De overgang is een periode van hormonale verandering die circa 10 jaar duurt en gemiddeld begint bij 40 à 45 jaar. Zeker in de perimenopauzale fase wordt bij klachten vaak niet altijd aan de overgang gedacht. Maar ook na de laatste menstruatie, in de postmenopauzale fase zijn niet altijd alle klachten over. Onderzoek van het UMC naar onderzoeken en artikelen met betrekking tot overgang en werk heeft uitgewezen dat de overgang grote invloed heeft op arbeid en het vermogen om te werken en functioneren.
50% geeft aan minder werkvermogen te hebben, 20% van de vrouwen zegt het werk met veel moeite te doen door vermoeidheid en concentratieproblemen, vergeetachtigheid, sombere gevoelens, opvliegers, slecht slapen etc. Werkstress verergert de klachten. Vrouwen zijn oververtegenwoordigd in sectoren als het onderwijs en de zorg, sectoren met grote werkdruk. Des te belangrijker om in deze sectoren rekening te houden met de overgang.
Zoals ik ook in mijn blog over burn-out of overgang (link) heb beschreven wordt een derde van de diagnoses burn-out (in deze leeftijdscategorie) eigenlijk veroorzaakt door de overgang, terwijl die niet als zodanig wordt (h)erkend.

Gezondheid is het fundament om te kunnen werken.

Kunnen werken begint met gezondheid. Vrouwen gaan op hun eigen manier met overgangsklachten om. Stoppen of parttime werken zijn een mogelijkheid om met de overgangsklachten om te gaan. Een deel blijft op de oude manier doorwerken, maar verzuimt vaker. Vrouwen in de leeftijdscategorie 45-60 jaar verzuimen vaker (dan vrouwen in andere leeftijdscategorieën en dan mannen) èn een derde van het verzuim is toe te wijzen aan de overgang. Verzuim komt daarnaast ook door de driedubbele belasting van werk, gezin en mantelzorg. Ze verzuimen niet alleen vaker, de gemiddelde verzuimduur is langer, gemiddeld 180 dagen. Soms is bij de werkgever de druk vanuit privé of mantelzorg nog wel bekend. (Functionering) Gesprekken op het werk gaan over (vrijwel) alles behalve de overgang, dit onderwerp is taboe. Vrouwelijke managers hebben misschien nog hun eigen ervaring, maar voor (veel) mannen is dit een onderwerp van hun moeders of oude vrouwen. Tegelijkertijd hebben veel werkgevers weinig kennis over de overgang. Je kunt immers nog heel wat jaren werken na de overgang.

Aanpassingen

1 op de 3 vrouwen die aanpassingen in het werk doorvoerde ondervond geen hindernissen meer. Welke aanpassingen zij belangrijk vinden is ook bekend. Denk aan “simpele” zaken als:

Dat de manager weet en begrijpt dat de overgang invloed kan hebben op het werk en dat dit een serieus werkgerelateerd gezondheidsvraagstuk is.
Dat werktijden en arbeidsomstandigheden flexibel genoeg zijn om iets later te beginnen als je slecht geslapen hebt bijvoorbeeld.
Dat de temperatuur en ventilatie goed te regelen is, het raam open kan etc en dat je dat zelf kunt beslissen.
Dat ze gebruik kunnen maken van hulp en ondersteuning.
Niet iedereen heeft dezelfde behoefte, bespreek wat voor jou of voor je medewerker helpt.

De overgang geldt als silent issue. Informatie en scholing zou onderwerp moeten zijn, maar zorg in elk geval dat jij juist geïnformeerd bent. Je bent niet de enige die overgangsklachten heeft.

Neem jezelf serieus

Zoals je kunt lezen hebben hormonen een grote invloed op onze lichamelijke en mentale staat. Zit je niet lekker in je vel en heb je het gevoel dat jouw hormonen ontregeld zijn of heb je veel overgangsklachten, neem jezelf serieus en zoek de juiste hulp. Maak de overgang en de klachten bespreekbaar op het werk. Dat kan ook met een tikje humor.
Maar zoek ook hulp bij een overgangsconsulent, de huisarts of een gynaecoloog. Ook als de bedrijfsarts de diagnose burn-out heeft gesteld en je daar (eventueel) aan twijfelt. Dit alles om ervoor te zorgen dat je de juiste hulp krijgt en je je snel weer lekker voelt in lichaam én mind.

Voor verdieping en onderbouwing kijk op H3-netwerk (Dorenda van Dijken, Hormonen – H3-Netwerk) of anderen zoals Manon Kerkhof, gynaecoloog (Expertisecentrum voor vrouwenzorg – Curilion) of overgangsconsulenten (VVOC – Vereniging Van Overgangsconsulenten)